Từ điển crypto
75 thuật ngữ tiền điện tử thường gặp, giải thích ngắn gọn bằng tiếng Việt.
2
- 2FA
- Xác minh 2 lớp: ngoài mật khẩu cần thêm mã từ ứng dụng xác thực hoặc khóa bảo mật. Tìm hiểu thêm →
A
- Airdrop
- Dự án phát token miễn phí cho người dùng để quảng bá. Cẩn thận airdrop giả đòi kết nối ví hoặc gửi tiền trước. Tìm hiểu thêm →
- Altcoin
- Mọi đồng tiền điện tử không phải Bitcoin. Tìm hiểu thêm →
- ATH / ATL
- Giá cao nhất / thấp nhất từng đạt (all-time high / all-time low). Tìm hiểu thêm →
B
- Beta
- Coin dao động mạnh gấp mấy lần Bitcoin: beta 1,5 nghĩa là BTC đi 1% thì coin thường đi 1,5%. Tìm hiểu thêm →
- Blockchain
- Sổ cái công khai ghi mọi giao dịch, do nhiều máy tính cùng lưu giữ, gần như không thể sửa. Tìm hiểu thêm →
- Bull / Bear market
- Thị trường giá lên (bò tót) / thị trường giá xuống (gấu).
C
- Cá voi (whale)
- Người hoặc tổ chức nắm lượng coin rất lớn, đủ sức làm giá biến động.
- CEX / DEX
- Sàn tập trung (như Binance, OKX) / sàn phi tập trung chạy bằng hợp đồng thông minh (như Uniswap). Tìm hiểu thêm →
- Chênh lệch funding (funding arbitrage)
- Long ở sàn funding thấp, short ở sàn funding cao để nhận phần chênh funding mỗi kỳ. Tìm hiểu thêm →
- CPI
- Chỉ số giá tiêu dùng — thước đo lạm phát của Mỹ. Cao hơn dự báo thường bất lợi cho crypto. Tìm hiểu thêm →
- Cụm từ khôi phục (seed phrase)
- 12 hoặc 24 từ dùng để khôi phục ví tự quản lý. Ai có cụm từ này là có toàn bộ tài sản trong ví. Tìm hiểu thêm →
D
- DCA
- Mua đều đặn một số tiền cố định theo chu kỳ (mỗi tuần, mỗi tháng) thay vì mua một lần, giúp giảm rủi ro mua đúng đỉnh. Tìm hiểu thêm →
- DeFi
- Tài chính phi tập trung: vay, cho vay, trao đổi bằng hợp đồng thông minh, không qua ngân hàng. Tìm hiểu thêm →
Đ
- Đòn bẩy (leverage)
- Vay thêm để mở vị thế lớn hơn số tiền ký quỹ. Lãi và lỗ đều bị nhân lên. Tìm hiểu thêm →
E
- ETF
- Quỹ niêm yết trên sàn chứng khoán; ETF Bitcoin giao ngay nắm giữ Bitcoin thật. Tìm hiểu thêm →
F
- FDV
- Vốn hóa pha loãng hoàn toàn = giá × cung tối đa. Tìm hiểu thêm →
- FOMC / Fed
- Ủy ban của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ họp khoảng 6 tuần một lần để quyết định lãi suất. Tìm hiểu thêm →
- FOMO / FUD
- Sợ bỏ lỡ nên mua đuổi / tin tức gây sợ hãi, nghi ngờ khiến người ta bán tháo. Tìm hiểu thêm →
- Funding rate
- Phí định kỳ giữa bên long và bên short trong hợp đồng vĩnh cửu, giúp giá hợp đồng bám giá thật. Tìm hiểu thêm →
G
- Gas
- Phí trả cho mạng blockchain (nhất là Ethereum) để thực hiện giao dịch, tính bằng gwei. Tìm hiểu thêm →
H
- Halving
- Sự kiện phần thưởng đào Bitcoin giảm một nửa, khoảng 4 năm một lần. Tìm hiểu thêm →
- HODL
- Giữ coin lâu dài, không bán dù giá biến động.
- Honeypot
- Token cài hợp đồng cho mua nhưng chặn bán — kiểu lừa đảo phổ biến trên sàn DEX. Tìm hiểu thêm →
K
- Khối lượng (volume)
- Tổng giá trị giao dịch trong một khoảng thời gian, thường là 24 giờ. Tìm hiểu thêm →
- KYC
- Xác minh danh tính (CCCD, khuôn mặt) khi mở tài khoản sàn. Tìm hiểu thêm →
L
- Layer 1 / Layer 2
- Blockchain gốc (Bitcoin, Ethereum, Solana) / mạng xây trên blockchain gốc để giao dịch nhanh, rẻ hơn (Arbitrum, Base…). Tìm hiểu thêm →
- Layer 2 (lớp 2)
- Mạng xây trên một blockchain chính (thường là Ethereum) để giao dịch nhanh và rẻ hơn, như Base, Arbitrum, Optimism. Tìm hiểu thêm →
- Long / Short
- Đặt cược giá tăng / đặt cược giá giảm. Tìm hiểu thêm →
M
- Maker / Taker
- Lệnh nằm chờ trên sổ lệnh (maker, phí thấp) / lệnh khớp ngay (taker, phí cao hơn). Tìm hiểu thêm →
- Max pain
- Mức giá đáo hạn khiến người mua quyền chọn nhận ít tiền nhất (phe bán quyền chọn lợi nhất). Tìm hiểu thêm →
- Meme coin
- Coin lấy cảm hứng từ trò đùa, hình ảnh vui trên mạng (DOGE, SHIB, PEPE…). Biến động cực mạnh. Tìm hiểu thêm →
- Memecoin
- Đồng tiền lấy cảm hứng từ meme Internet (DOGE, SHIB, PEPE…), giá dựa vào sự chú ý của cộng đồng, biến động rất mạnh. Tìm hiểu thêm →
- Memo / Tag
- Mã phụ phải điền khi nạp một số coin (XRP, XLM, TON…) lên sàn; quên điền thì tiền không vào đúng tài khoản. Tìm hiểu thêm →
- Mining (đào)
- Dùng máy tính giải bài toán để tạo khối mới và nhận thưởng (Proof of Work). Tìm hiểu thêm →
- Mở khóa token (unlock)
- Phần token bị khóa của đội ngũ, nhà đầu tư được mở cho lưu hành theo lịch; đợt lớn thường tạo áp lực bán. Tìm hiểu thêm →
- Mùa altcoin
- Giai đoạn phần lớn altcoin tăng mạnh hơn Bitcoin. Tìm hiểu thêm →
N
- NFT
- Token không thể thay thế — đại diện cho một món đồ số duy nhất (tranh, vật phẩm game…).
O
- Open interest (OI)
- Tổng giá trị hợp đồng phái sinh đang mở. Tìm hiểu thêm →
- Order book (sổ lệnh)
- Danh sách lệnh mua và bán đang chờ khớp trên sàn.
P
- P2P
- Mua bán trực tiếp giữa hai người trên sàn, sàn giữ tiền trung gian. Cách phổ biến để đổi VND sang USDT. Tìm hiểu thêm →
- Proof of reserves (bằng chứng dự trữ)
- Sàn công bố ví và số dư để chứng minh đang giữ đủ tài sản của khách hàng. Tìm hiểu thêm →
- Proof of Stake
- Cơ chế xác thực giao dịch bằng cách khóa (stake) coin thay vì đào bằng máy. Tìm hiểu thêm →
- Pump & dump
- Thổi giá một coin lên cao rồi bán tháo, người mua sau chịu lỗ. Tìm hiểu thêm →
Q
- Quá mua / quá bán
- Vùng RSI trên 70 / dưới 30, cho thấy giá tăng nóng / giảm sâu. Tìm hiểu thêm →
- Quyền chọn (options)
- Hợp đồng cho quyền (không bắt buộc) mua — call — hoặc bán — put — ở mức giá định trước vào ngày đáo hạn. Tìm hiểu thêm →
R
- RSI
- Chỉ báo sức mạnh giá 0–100: trên 70 là quá mua, dưới 30 là quá bán. Tìm hiểu thêm →
- RSI
- Chỉ báo sức mạnh tương đối, từ 0 đến 100. Tìm hiểu thêm →
- Rug pull
- Đội ngũ dự án rút hết thanh khoản hoặc bỏ trốn, token gần như mất giá trị. Tìm hiểu thêm →
S
- Satoshi
- Đơn vị nhỏ nhất của Bitcoin: 1 BTC = 100.000.000 satoshi. Tìm hiểu thêm →
- Smart contract
- Hợp đồng thông minh — chương trình tự chạy trên blockchain khi đủ điều kiện. Tìm hiểu thêm →
- Spot (giao ngay)
- Mua bán coin thật, trả tiền và nhận coin ngay — khác với phái sinh. Tìm hiểu thêm →
- Spread
- Chênh lệch giữa giá mua cao nhất và giá bán thấp nhất trên sổ lệnh. Tìm hiểu thêm →
- Stablecoin
- Tiền điện tử giữ giá ổn định, thường bằng 1 đô la Mỹ (USDT, USDC). Tìm hiểu thêm →
- Staking
- Khóa coin để góp phần xác thực mạng lưới và nhận thưởng. Tìm hiểu thêm →
- Stop loss / Take profit
- Lệnh tự bán khi giá chạm mức cắt lỗ / mức chốt lời đã đặt.
T
- Thanh lý (liquidation)
- Sàn tự đóng vị thế đòn bẩy khi khoản lỗ gần hết ký quỹ ("cháy tài khoản"). Tìm hiểu thêm →
- Thanh lý (liquidation)
- Sàn tự đóng vị thế có đòn bẩy khi lỗ gần hết tiền ký quỹ. Tìm hiểu thêm →
- Token và coin
- Coin chạy trên blockchain riêng (BTC, ETH); token được phát hành trên blockchain có sẵn (phần lớn token ERC-20 trên Ethereum).
- Tokenomics
- Cách một đồng coin phân bổ, phát hành và mở khóa token: lưu hành, FDV, phần của đội ngũ, lạm phát. Tìm hiểu thêm →
- TOTAL2 / TOTAL3
- Tổng vốn hóa trừ Bitcoin / trừ cả Bitcoin và Ethereum — đo sức mạnh của altcoin. Tìm hiểu thêm →
- TRC20 / BEP20 / ERC20
- Chuẩn token trên Tron / BNB Chain / Ethereum. Cùng là USDT nhưng đi trên các mạng khác nhau, phí khác nhau. Tìm hiểu thêm →
- Trượt giá (slippage)
- Chênh lệch giữa giá bạn định mua/bán và giá thực khớp, hay gặp khi thanh khoản thấp hoặc lệnh lớn.
- Tường lệnh
- Vùng giá có lượng lệnh chờ mua / bán lớn bất thường trên sổ lệnh; thường là hỗ trợ / kháng cự, nhưng có thể là lệnh mồi. Tìm hiểu thêm →
- Tương quan (correlation)
- Mức độ hai coin lên xuống cùng lúc, từ −1 đến 1. Tìm hiểu thêm →
- Tỷ lệ long / short
- Bao nhiêu % tài khoản đang long so với short trên sàn futures; đám đông nghiêng hẳn một phía thường là tín hiệu ngược. Tìm hiểu thêm →
- Tỷ lệ put/call
- Số hợp đồng quyền bán chia cho quyền mua; cao là nhiều người phòng ngừa giảm giá. Tìm hiểu thêm →
- Tỷ trọng Bitcoin (dominance)
- Phần trăm vốn hóa của Bitcoin trên toàn thị trường. Tìm hiểu thêm →
U
- Unlock (mở khóa token)
- Thời điểm lượng token bị khóa của đội ngũ, nhà đầu tư được phép bán, thường gây áp lực giảm giá. Tìm hiểu thêm →
- USDT.D
- Phần trăm tổng vốn hóa nằm ở USDT; tăng là tiền rút về đứng ngoài. Tìm hiểu thêm →
V
- Ví nóng / ví lạnh
- Ví kết nối internet / ví giữ khóa ngoại tuyến (thiết bị phần cứng). Tìm hiểu thêm →
- Vốn hóa (market cap)
- Giá × nguồn cung đang lưu hành. Tìm hiểu thêm →
W
- Whitepaper
- Sách trắng — tài liệu mô tả mục tiêu, công nghệ và kinh tế token của dự án.
- Wrapped token
- Token “bọc” đại diện cho một tài sản trên blockchain khác, ví dụ WBTC là Bitcoin trên Ethereum.
Thiếu thuật ngữ bạn cần? Gợi ý cho chúng tôi ở mục bình luận của bất kỳ trang coin nào.